Amagi servodatnjuolggadusat

Maŋimusat ođasmahttojuvvon: 2026 golggotmánnu 16

Dát jorgalus addojuvvo geavaheaddji álkkásmahttima várás. Jus dat earána eŋgelasgiel veršuvnnas, de eŋgelasgiel veršuvdna mearrida. Eŋgelasgiel veršuvdna

Draft. This document has not yet been reviewed by a lawyer and must be checked before the public launch. Черновик: требует проверки юристом до публикации.

Amagi lea báiki gos sáhttá sáddet njuolga, juogadit videoid ja čatnasit. Dát njuolggadusat dollet dan oadjebassan ja somán buohkaide. Dat gustojit juohke sajis: profiillain, čállosiin, Reelsis, stories:is, kommeanttain, priváhta dieđuin, njuolggosáddagiin, jietnalanjain, PK-doarruin ja riŋgemiin.

Njuolggadusaid rihkkun sáhttá dagahit sisdoalu sihkkuma, doaimmaid ráddjema, kontu gaskkalduhttima ja rihkkumiiguin ožžojuvvon máksimiid bisiheami. Go eallin dahje oadjebasvuohta lea áitojuvvon, mii váldit oktavuođa polliisain.

1. Mánáid oadjebasvuohta

• Don fertet leat 16 jagi dahje boarrásit geavahit Amagi, ja 18 jagi dahje boarrásit sáddet njuolga, sáddet dahje vuostáiváldit skeaŋkkaid ja váldit ruđa olggos.
• Nulla-toleránsa buot seksuála sisdollui mii guoská mánáide, geahččalemiide lahkonit máná seksuála ulbmiliin (grooming) ja mánáidgávppašeapmái. Kontu blokerejuvvo agibeaivái ja dieđihuvvo eiseválddiide.
• Ale sádde njuolga mánáiguin rávisolbmo bearráigeahču haga, ja ale čájet mánáid almmuhanbiktasiin, váralaš dilálašvuođain dahje nu ahte oidno gos sii leat.

2. Veahkaválddálašvuohta, váralaš doaimmat ja ekstremisma

• Eai áitagat, veahkaválddi movttiidahttin, garrasvuohta olbmuid dahje elliid vuostá, dahje garra lápmasat čájehuvvon heahkkašuhttima várás.
• Ii terrorisma, veahkaválddálaš ekstremistalaš organisašuvnnat, daid symbolat dahje propaganda.
• Eai váralaš hástalusat dahje čájáhusat maid geahččit sáhttet čuovvut: dolain, vearjjuiguin, mátkkoštanbiillaiguin, allodagain, čavgemiin dahje ávdnasiiguin.
• Ale čájet dahje movttiidahte iežas vahágahttima, iešsoardima dahje borranváttisvuođaid. Jus don dahje soames du lahka lea váras, riŋge heahtebálvalussii. Mii sáhttit čájehit veahkkegálduid.

3. Vašši ja givssideapmi

• Eai bilkideamit, vuolideamit dahje bivdagat vealahit čearddalašvuođa, álbmotvuođa, etnihkalašvuođa, oskku, sohkabeali, sohkabeliidentitehta, seksuála suntehusa, agi, doaibmahehttehusa dahje dávdda vuođul.
• Ii givssideapmi, áitin, doarrádeapmi, seksuála givssideapmi dahje "fallehusat" eará olbmuid sáddagiidda ja kommeanttaide.
• Ale juogat earáid priváhta dieđuid miehtama haga: čujuhus, telefonnummir, dokumeanttat, bargobáiki (doxxing).

4. Rávisolbmuid sisdoallu

• Ii álávutvuohta, seksuála doaimmat, seksuála bálvalusat dahje daid ovddideapmi, maiddái "skeaŋkkaid ovddas".
• Eai sáddagat vuolleviessobiktasiin dahje seksuála vuolleláhkai skeaŋkkaid gessema várás.
• Uimmanbiktasat ja valáštallanbiktasat leat dohkálaččat heivvolaš birrasis (mearragáddi, uimmanbáddi, hárjehallan).

5. Beahttimat ja lobiheapme doaimmat

• Eai beahttimat, phishing, ruđa ruoŋastallan, eahpeduohta "investeremat", pyramidaortnegat dahje speallan ruđa ala.
• Ii kontuid, šiellaid, diamánttaid dahje skeaŋkkaid oastin dahje vuovdin appa olggobealde, dahje daid molsun ruđain goalmmát beliiguin.
• Ii narkotihka, vearjjuid, eahpeduohta dokumeanttaid, suoláduvvon gálvvuid dahje eará lobiheapme gálvvuid ja bálvalusaid vuovdin dahje ovddideapmi.
• Ale dagat iežat eará olmmožin, gálvomearkan dahje Amagi bargin.

6. Albmavuohta ja spámma

• Ii eahpeduohta oassálastin: bottat, eahpeduohta kontut, oston čuovvut, liikomat dahje geahčastagat, ovttasbargu skeaŋkkaid dahje PK-vuoittuid várás.
• Eai máŋga seammalágan dieđut, lobiheapme reklámat dahje liŋkkat vahátlaš neahttasiidduide.
• Eai dihtomielalaš boasttodieđut mat sáhttet dagahit duohta vahága: dearvvašvuođa, válggaid dahje heahtedilálašvuođaid birra.

7. Earáid vuoigatvuođat

• Almmut dušše dan maid don leat ieš ráhkadan dahje masa dus leat vuoigatvuođat: musihkka, videot, govat, ciellaid ja filmmaid sáddagat.
• Ale filbme dahje sádde olbmuid njuolga sin miehtama haga sajiin gos sii vurdet priváhtavuođa.

8. Njuolggosáddagat

• Jođiheaddji ovddasvástida buot das mii lea su sáddagis: ovttasjođiheaddjiid, guossiid ja čátta.
• Ale sádde njuolga go vuojját, váralaš dilis dahje alkohola dahje narkotihka váikkuhusa vuolde.
• Ale bágge geahččiid sáddet skeaŋkkaid, ale ge lohpit dagaid maid it áiggo dahkat.
• Amagi moderáhtorat sáhttet leat mielde juohke sáddagis, maiddái oaidnemeahttumin, ja sáhttet loahpahit sáddaga mii rihkku njuolggadusaid.

9. Skeaŋkkat, šiellat ja máksimat

• Šiellat ostojuvvojit dušše Amagi appas dahje Amagi neahttasiiddus. Skeaŋkkat leat doarjaga mearka, eai ge mávssu bálvalusaid ovddas.
• Máksimat mat leat ožžojuvvon njuolggadusaid rihkkumiin (eahpeduohta oassálastin, beahttin, rávisolbmuid sisdoallu) bisihuvvojit.
• Ruovttoluotta máksimat čuvvot appagávppi njuolggadusaid ja Bálvalusa eavttuid.

10. Mo mii čuovvut njuolggadusaid

Mii váldit vuhtii duođalašvuođa, áigumuša ja kontu historjjá. Ođđa kontu ásaheapmi blokerema birra beassama várás lea sierra rihkkun.

11. Dieđiheapmi ja váidagat

• Dieđit profiilla, čállosa, kommeantta, dieđu dahje sáddaga dan "…"-fálus. Dieđáhusat leat anonymat dieđihuvvon olbmo ektui.
• Bloker man beare geavaheaddji — son ii sáhte šat čállit dutnje dahje oaidnit du sáddagiid.
• Jus don it mieđit moderašuvdnamearrádussii, váldde oktavuođa doarjagiin 30 beaivvi siste. Eará bargi guorahallá dan.

Dát njuolggadusat sáhttet rievdat. Mii dieđihit mearkkašahtti rievdadusaid appas ovddalgihtii.