Amagi ayllu kamachinaka

Qhipa machaqar tukuyata: October 16, 2026

Aka jaqukipawix juk'amp jasak amuyañatakiw churasi. Inglés qillqatat mayjäspa ukhaxa, inglés qillqatawa nayrar uñjatäni. Inglés qillqata

Draft. This document has not yet been reviewed by a lawyer and must be checked before the public launch. Черновик: требует проверки юристом до публикации.

Amagi ukax uñstayañataki, videonak jaljtañataki ukat mayachasiñatak chiqawa. Aka kamachinakax taqinitak jark'atäñapataki ukat kusisiñäñapatakiwa. Taqi chiqanw apnaqasi: perfilanaka, qillqatanaka, Reels, stories, arsutanaka, chiqak yatiyawinaka, jichha uñstayawinaka, ist'añ utanaka, PK nuwasiwinaka ukat jawsawinaka.

Kamachinak p'akintañax qillqatanak apaqañaru, lurawinak jisk'achañaru, cuenta suyt'ayañaru ukat p'akintawinakat jikxatat payllawinak imañaruw puriyaspa. Jakañaru jan ukax jark'aqasiñar ajjsarayawi utjchixa ukhaxa, kamachi phuqhayir autoridadanakar yatiyaraktan.

1. Jisk'a maranïr jaqinakan jark'aqasiñapa

• Amagi apnaqañatakix 16 maranïñamaw wakisi jan ukax juk'ampi, ukat jichha uñstayañataki, churäwinak apayañataki jan ukax katuqañataki ukat qullqi apsuñatakix 18 maranïñamaw wakisi jan ukax juk'ampi.
• Jisk'a maranïrinakamp sexual qillqatanakataki, mä wawar sexual amtamp jak'achasiñ yant'awinakataki (grooming) ukat wawanak aljañatakix janipuniw iyawsatäkiti. Cuentax wiñayatakiw jark'asi ukat autoridadanakar yatiyasi.
• Jach'a jaqin uñjatapa jan utjkipanx wawanakamp jan uñstayamti, ukat wawanakar jist'arat isimpi, jan walt'añ chiqanakana jan ukax kawkinkapkis uk uñacht'ayasa jan uñacht'ayamti.

2. Ch'axwawi, jan walt'ayir lurawinaka ukat extremismo

• Janiw ajjsarayawinaka, ch'axwañar ch'amanchawinaka, jaqinakaru jan ukax uywanakar t'aqhisiyawi, ni ajjsarayañatak uñacht'ayat jach'a usuchjasiwinakas utjañapäkiti.
• Janiw terrorismo, ch'axwir extremista tamanaka, chimpunakapa ni yatiyawinakapas utjañapäkiti.
• Janiw uñjirinakax kikip lurapxaspa uka jan walt'ayir yant'awinaka ni lurawinakas utjañapäkiti: ninampi, armanakampi, vehículonakampi, alaya chiqanakampi, kunkat ch'ijt'asiñampi jan ukax sustancianakampi.
• Juma pachpar usuchjasiña, jiwayasiña jan ukax manq'añ jan walt'awinak jan uñacht'ayamti ni ch'amanchamti. Jumasa jan ukax jak'aman mayniris jan walt'añankchixa ukhaxa, emergencia yanapanakar jawsam. Yanapa thakhinak uñacht'aysnawa.

3. Uñisiña ukat t'aqhisiyaña

• Janiw raza, marka, jaqi kasta, iyawsäwi, chacha jan ukax warmïña, género, sexual munañ thakhi, mara, discapacidad jan ukax usu laykux jisk'achawinaka, tuyunqañanaka ni discriminación ukar jawsawinakas utjañapäkiti.
• Janiw jisk'achawi (bullying), ajjsarayawi, arknaqawi (stalking), sexual t'aqhisiyawi ni yaqhanakan uñstayawinakaparu ukat arsutanakapar «nuwantawinakas» (raids) utjañapäkiti.
• Yaqha jaqinakan sapa yatiyawinakap jan iyawsatapampix jan jaljtamti: utapa, teléfono jakhupa, qillqatanakapa, irnaqañ chiqapa (doxxing).

4. Jach'a jaqinakatak qillqatanaka

• Janiw q'ala janchi uñacht'ayawi, sexual lurawinaka, sexual yanapanaka ni yatiyawinakapas utjañapäkiti, «churäwinak layku» ukasa.
• Janiw churäwinak jikxatañatakix manqha isimpi jan ukax sexual amuyump uñstayawinakas utjañapäkiti.
• Tuyuñ isi ukat deporte isix wakiskir chiqanx iyawsatawa (qutan thiyapa, piscina, ch'amanchasiña).

5. K'ari lurawinaka ukat jan kamachirjam lurawinaka

• Janiw k'ari lurawinaka, phishing, qullqi ch'amampi apaqaña, k'ari «inversiones», pirámide amtanaka ni qullqit anatañanakas utjañapäkiti.
• Janiw app ukat anqan cuentanaka, monedanaka, diamantenaka jan ukax churäwinak alañasa aljañasa, ni yaqha jaqinakamp qullqir turkañas utjañapäkiti.
• Janiw drogas, armanaka, k'ari qillqatanaka, lunthatat yänaka jan ukax yaqha jan kamachirjam yänaka ukat yanapanak aljañas ni yatiyañas utjañapäkiti.
• Yaqha jaqjama, marcjama jan ukax Amagi irnaqirjam jan tukumti.

6. Chiqapäña ukat spam

• Janiw k'ari lurawinakas utjañapäkiti: botnaka, k'ari cuentanaka, alat arkirinaka, munatanaka jan ukax uñjawinaka, churäwinakataki jan ukax PK atipäwinakatak k'ari arust'awinaka.
• Janiw walja kikip yatiyawinaka, jan iyawsat anuncionaka ni jan wali laphinakar enlacenakas utjañapäkiti.
• Janiw chiqpach jan walt'awinak lurir amtat k'ari yatiyawinakas utjañapäkiti: qullañat, ajlliwinakat jan ukax emergencianakata.

7. Yaqhanakan derechonakapa

• Juma pachpa luratama jan ukax derechonakam utjki ukakiw uchañama: musica, videonaka, fotonaka, partidonakan ukat películanakan uñstayawinakapa.
• Jaqinakax sapa yatiyawinakap imañ suyapki uka chiqanakanx jan iyawsatapampix jan grabamti ni uñstayamti.

8. Jichha uñstayawinaka

• Uñstayirix uñstayawipan taqi kunatakiw juchanïxa: yanapir uñstayirinaka, visitanaka ukat aruskipawi.
• Vehículo apnaqkasa, jan walt'añ ukhamäkasa, jan ukax alcohol jan ukax drogas manqhankasax jan uñstayamti.
• Uñjirinakar churäwinakatak jan ch'amanchamti ni jan lurañ amtat kunanak arsumti.
• Amagi uñjirinakax kawkir uñstayawinsa utjapxaspawa, jan uñjasisa, ukat kamachinak p'akintir uñstayawi tukuyapxaspawa.

9. Churäwinaka, monedanaka ukat payllawinaka

• Monedanakax Amagi app ukan jan ukax Amagi web laphinakiw alasi. Churäwinakax yanapañ chimpuwa, janiw yanapanakat payllawïkiti.
• Kamachinak p'akintasa jikxatat payllawinakax (k'ari lurawinaka, sallqjawi, jach'a jaqinakatak qillqatanaka) imatawa.
• Qullqi kutt'ayawinakax app tiendan kamachinakaparjama ukat Apnaqañ amtanakarjamaw lurasi.

10. Kunjams kamachinak phuqhaytan

P'akintawin jach'apa, amtapa ukat cuentan sarnaqawip uñakiptan. Jark'awit jaltañatak machaq cuenta luraña yaqha p'akintawiwa.

11. Yatiyawinaka (denuncias) ukat mayiwinaka (apelaciones)

• Mä perfil, qillqata, arsuta, yatiyawi jan ukax uñstayawi «…» menú ukat yatiyam. Yatiyawinakax yatiyat jaqitakix janiw khitis yatiyi uk uñacht'aykiti.
• Kuna apnaqirsa jark'am — janiw yatiyawinak apaytamaspati ni uñstayawinakam uñjaspati.
• Mä uñjawi amtawimp jan iyawskchïta ukhaxa, 30 uru manqhan yanapar jikisim. Yaqha irnaqiriw wasitat uñakipani.

Aka kamachinakax mayjt'asispawa. Wakiskir mayjt'awinakax nayraqatat app ukan yatiyaraktan.